Antalya hakkýnda açýklamalý bilgiler detaylar.

 

 

 

Antalya Tarihi 

Piri Reis'in Kitab-ý Bahriye eserinden Antalya limaný ve kýyý kasabasý Kemer (1525)
Piri Reis'in tarihi Antalya, Manavgat veSide haritasý

Her ne kadar 1215'te Gautler de Montbellard Kýbrýs'tan getirdiði kuvvetlerle þehri ele geçirip Türkleri kýlýçtan geçirdiyse de, Antalya 1. Keyhüsrev tarafýndan geri alýnmýþtýr. XII. yüzyýl sonlarýnda Selçuklu Devleti sona erince Isparta ve Antalya arasýndaki topraklar Teke Aþireti'nin bir kolu olan Hamidoðullarý'nýn egemenliðine girmiþtir. Antalya'yý ele geçiren Ýlyasbeyoðlu Dündar Bey, buranýn yönetimini, kardeþi Yunus Bey'e býrakmýþtýr. Yunus Bey'in oðullarý, Antalya'da hüküm sürmüþtür. Hamidoðullarý'nýn bu ikinci kolu Tekeoðullarý adýyla anýlýr. Kýbrýs Kralý Pirre, 1361'de Antalya'yý ele geçirdiyse de, Tekeoðullarý'ndan Mehmed Bey, 1373'de þehri geri almýþtýr. Bunun oðlu Osman Bey zamanýnda Antalya, Yýldýrým Bayezýd, buranýn yönetimini Firuz Bey'e vermiþtir (1391). Ancak Antalya'nýn Osmanlýlara geçiþi konusunda kaynaklara tek bir tarih göstermemektedir (Oruç Bey ve Neþri'ye göre 1389—1392; Ýbni Kemal'e göre 1391).

Anadolu'da beyliklerin egemen olduðu bir dönemde, 1335—1340 tarihleri arasýnda Antalya'ya gelen Arap seyyah Ýbn Battuta Antalya’dan bahsederken þöyle der:

Kent halký, ýrk ve dinlerine göre ayrý ayrý mahallelere yerleþmiþler. Hýristiyan tüccarlar Mina adýyla anýlan mahallede otururlar. Bu mahallenin çevresini bir sur kuþatmakta ve Cuma vakti geceleri surun kapýlarý kapatýlmaktadýr. Rumlar baþka bir mahallede kendi baþlarýna otururlar. Onlarýn bulunduklarý yer de bir surla çevrili. Yahudilerin de yine kendilerine ait, surla çevrili bir mahallesi vardýr. Müslüman ahaliye gelince, bunlar asýl büyük þehirlerde yaþamaktadýrlar. Burasý bir Cuma mescidi ve medrese ile birçok hamamý, zengin ve tertipli büyük çarþýlarý ihtiva etmektedir. Þehrin çevresini, yukarýda kaydettiðimiz bütün mahalleleri de içine alan büyük bir sur kuþatýr

Osmanlý Dönemi 

Ankara Savaþý'ndan sonra (1402) Teke ve Karamoðullarý'nýn Antalya'yý ele geçirme giriþimleri boþa çýktý. Antalya, Anadolu eyaletinin Teke Sancaðý'na merkez oldu (Elmalý ile birlikte). II. Bayezýd devri sonlarýnda þehzade Korkud, bu sancaðýn baþýnda bulunuyordu. Babasý ölünce tahta çýkan Selim'e karþý (Yavuz ) burada ayaklandý. Alanya ise Fatih döneminde 1471 yýlýnda Gedik Ahmed Paþa tarafýndan alýnmýþtý.

XVII. yüzyýlýn ikinci yarýsýnda Antalya'yý gezen Evliya Çelebi, üç yaný bahçelerle çevrili þehrin kale içinde dar sokaklý, 3 bin evli dört mahallesi, kale dýþýnda ise, kuzeyde 20 Türk, 4 Rum Mahallesi bulunduðunu, çarþýnýn surlar dýþýnda yer aldýðýný, limanýn 200 parça gemi alacak büyüklükte olduðunu yazar.

Osmanlý Devleti'nin Abdülmecid devrinde (1847) çýkarmaya baþladýðý salnamelerde (bugünkü anlamýyla yýllýk ) Antalya, Konya'ya baðlý olmasý sebebiyle " Teke Sancaðý" adýyla geçmektedir. Antalya, XIX. yüzyýl sonunda Konya Vilayetinin sancaðý durumundaydý.Ýdari bakýmdan 5 kaza ve 9 nahiyeye ayrýldý. Toplam köy sayýsý 549 idi. Sancak toplam nüfusu 224 bin kiþiydi. Bu nüfusun 15 binini Yörükleroluþturuyordu. Bunlar kýþý ovalarda, yaz aylarýnýn ise yayla adý verilen platolarda geçirirlerdi. Nitekim Hazine-i Evrak'ta mevcut 1840 tarihli bir belgeden Antalya Kalesi içindeki yerlere iskanlarý yetersiz olduðundan, sur dýþýnda bir mahalle kurulmasý ve oraya bir kapý açýlmasý ve kiliselerin onarýlmasý hakkýndaki yazýdan, buraya sürekli deðiþik dinlerden, deðiþik yerlerden insanlarýn gelerek yerleþtikleri anlaþýlmaktadýr. Antalya þehri, körfezin ortasýnda, dik bir kayalýðýn üzerinde kurulmuþtu. ve mutasarrýflýk buradaydý. Üç surla çevrili olan kentin çok heybetli bir görünüþü vardý. Bu surlarýn alt bölümlerinde bulunan geniþ çukurlar, Düden Çayý'nýn sularýyla dolar ve þehir, bu su hendekleriyle korunurdu.

XIX, yüzyýl sonunda Antalya Sancaðý'na eðitim ve öðretim faaliyetleri, 2 bin 600 öðrencinin devam ettiði 50 okulla sürdürülürdü.

Antalya'da gerek Selçuklular, gerekse Osmanlýlar döneminde merkez ve ilçelere 60'dan fazla medresenin bulunduðu bilinir. Bugün pek çoðu harap olmuþ bu yapýlarýn içinde 1250 yýlýnda Selçuklu Veziri Karatay tarafýndan yaptýrýlan medreseyle, Elmalý'daki Osmanlýlar döneminde Ömer Paþa tarafýndan yaptýrýlan medrese, saðlam olarak kalmýþtýr.

XIX. yüzyýlda Osmanlý Ýmparatorluðu'nun býrakmak zorunda kaldýðý topraklardan gelen göçmenlerin yerleþtirildiði Antalya, sözü geçen yüzyýlýn ikinci yarýsýnda Konya Vilayetine baðlanan bin sancaðýn (Teke) merkezi oldu.

Kurtuluþ Savaþý Dönemi 

Birinci Dünya Savaþý'ndan önce bu sancak, adý geçen vilayetten ayrýlarak baðýmsýz bir sancak haline girdi. Mütareke döneminde þehir, bir aralýk Ýtalyanlarýn iþgali altýndaydý. Ýtalyanlar Antalya halkýna, kendilerini Türk dostu olarak göstermeye çalýþýyorlardý. Bu amaçla, Yunan iþgali bölgesinden Antalya'ya gelen göçmenlere ve yoksul halk tabakalarýna çeþitli yardýmlarda bulunuyor, ayrýca yollar ve okullar açýyorlardý. Çiftçiyi ve taciri kendi tarafýna çekmek isteyen Ýtalyanlar, gerekli kredileri vermek üzere Banco Di Roma'nýn Antalya'da þubelerini açmaktan geri durmadýlar. Ancak þehir çok geçmeden boþaltýldý.

Cumhuriyet Dönemi 

9 Temmuz 1921 tarihinde Ýtalyanlarýn geri çekilmesiyle Anadolu Hükümeti'ne baðlandý. Cumhuriyet'in ilanýndan sonra ise Antalya adý altýnda, il bazýnda bugünkü halini aldý.

Zaman dizini 

Kaleiçi'nden bir görünüm.

Antalya'nýn bilinen kronolojisi:

  • M.Ö. 700 - 546: Lidyalýlar Dönemi
  • M.Ö. 546 - 336: Persler Dönemi
  • M.Ö. 336 - 301: Helenistik Dönem
  • M.Ö. 301 - 188: Selevkos Krallýðýna baðlý Pleistarkos Devlet Yönetimi
  • M.Ö. 188 - 65: Pamfilya Korsanlarý Dönemi
  • M.Ö. 65-MS 395: Roma Dönemi
  • M.S. 395: Bizans Egemenliðinin Baþlamasý.
  • M.S. 655: Antalya önlerinde Bizans ve Ýslam Donanmalarý arasýnda Zat-el Þenari Savaþý yapýlmasý.
  • M.S. 1085: Süleyman Þah'ýn Antalya'yý almasý.
  • M.S. 1103: Bizans Ordusu'nun, Antalya'yý Anadolu Selçuklularýndan geri almasý.
  • M.S. 1206: Anadolu Selçuklularý'nýn Bizans'tan þehri geri almasý.
  • M.S. 1207: Antalya Þehri'nin tümüyle Selçuklulara geçmesi.
  • M.S. 1221: Keykubad'ýn, Antalya Körfezi'nin doðusundaki Kalanorasa'yý ele geçirmesi.
  • M.S. 1308: Antalya'da Teke Beyliði'nin kurulmasý.
  • M.S. 1361: Antalya'nýn, Kýbrýs Krallýðýna baðlanmasý.
  • M.S. 1373: Mehmet Bey'in Antalya'yý geri almasý.
  • M.S. 1426: Antalya Bölgesinin tamamen Osmanlý Devletine baðlanmasý.
  • M.S. 1510: Hasan Halife ve adamlarýnýn, Antalya'nýn Kýzýlkaya nahiyesini basýp yaðmalamasý.
  • M.S. 1808: Antalya'da Kadý Paþa isyaný çýkmasý ve bastýrýlmasý.
  • 28 Mart 1919: Mondros mütarekesi uyarýnca, Ýtalyanlarýn Antalya'yý iþgal etmesi.
  • 31 Mayýs 1921: Ýtalyan birliklerinin Antalya'dan çekilme kararý almasý.
  • 1 Haziran 1921: Ýtalyanlarýn, Antalya'yý boþaltmaya baþlamasý.
  • 29 Ekim 1923: Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluþu.

Coðrafya 

Antalya'da Gün Batýmý.

Antalya, Akdeniz Bölgesi'nin batýsýnda yer almaktadýr. Ýl merkezi kuzeyinde Burdur, doðusunda Serik, güneyinde Akdeniz, batýsýnda ise Korkuteli, güneybatýsýnda ise Kemer sýnýrlarý ile çevrilidir.

Akdeniz ikliminin bitki örtüsünü olan maki türü bitkiler Antalya'nýn da bitki örtüsünü oluþturur. Batý Toroslarýn güneyi ile Akdeniz arasýnda kalmýþ bir bölümde bulunmaktadýr. Þehrin yukarý kýsýmlarýnda kýzýlçamlar görülür.

Antalya'dan geçen tek akarsu þehrin doðusundaki Aksu Çayý'dýr. Bu akarsuyun üzerinde Düden Þelalesi de bulunmaktadýr.

Ýklim 

Antalya ili iklimi genel olarak Akdeniz iklimine girmektedir. Yazlarý sýcak ve kurak, kýþlarý ýlýk ve yaðýþlý olarak ifade edilen iklim tipi diðer bir deðiþle mutedil deniz ve sýcak deniz iklim sýnýfýna girer, daha iç kesimlerde ise soðuk ve yarý-kara iklim tipi görülmektedir. Yazýn ortalama sýcaklýk 30—34 derece arasýndadýr. Ocak ayýnda ise sýcaklýk ortalama 9—15 derece arasýnda deðiþir. Þehirde kar yaðmasý ve don gibi meteorolojik olaylar hemen hemen hiç olmaz.

Ýlde yýllýk ortalama nispi nem %64 civarýndadýr.[2] Antalya’nýn kýyý bölgesinde yazlar hem uzun hem de sýcaktýr. Kýþlar bile ýlýða yakýn serinlikte geçer. Yazýn hiç görülmeyen yaðmur, Aralýk, Ocak aylarý ile çok nadir olarak ilk ve sonbahar aylarýnda saðanak halinde yaðar. Yýlýn ancak 40—50 günü kapalý ve yaðýþlýdýr. Antalya, yýlda ortalama 300 güneþli günü, 18.7 derece yýllýk sýcaklýk ortalamasý ile yýlýn 12 ayý turizm hareketlerine açýk, ender bölgelerden birisidir. Yýlýn en az dokuz ayý denize girilebilir.[2] Bitki örtüsü ise Akdeniz iklimi'nin getirdiði maki adlý kýsa ve her mevsim yeþil aðaçlardan oluþur.

 

Ortalama Veriler
AylarOcaÞubMarNisMayHazTemAðuEylEkiKasArl
Ortalama °C 9.6 9.9 12.2 15.8 20.3 25.3 28.3 27.8 24.3 19.5 14.2 10.8
Ort.En Yüksek °C 15.0 15.3 17.9 21.4 25.9 31.3 34.4 34.3 31.3 26.9 20.8 16.3
Ort.En Düþük °C 5.6 5.7 7.4 10.6 14.5 19.0 22.1 21.8 18.6 14.5 9.8 6.8
Ort. Güneþlenme Süresi (saat) 5.3 6.1 6.9 8.0 9.9 11.6 12.0 11.6 10.0 8.1 6.3 4.9
Ortalama Yaðýþlý Gün Sayýsý 12.4 10.4 9.0 7.3 5.4 2.9 1.5 1.5 2.0 5.6 7.8 11.5
Kaynak: meteor.gov.tr

Nüfus

Antalya Þehir Merkezi Nüfusu
2010 1.001.318
2009 955.573
2008 911.497
2007 775.157
2000 603.190
1997 508.840
1990 378.208
1985 258.139
1980 173.501
1975 130.774
1970 95.616
1965 71.833
1960 50.908
1955 -
1950 27.515
1945 -
1940 -
1935 17.635
1927 -
Y & G
Antalya, Hurma mahallesi giriþindeki, nüfus ve rakým bilgilerini gösteren tabela.

Antalya 1927’de yapýlan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk nüfus sayýmýnda nüfus büyüklüðü açýsýndan 63 il arasýnda 29 sýrada yer alýyordu ve kilometrekareye düþen kiþi sayýsý 1927'de yaklaþýk 11 idi.[3]

1960'lý yýllarda baþlayan köyden kente göç dalgasý, 1985 yýlýndaki sayýmlarda kent nüfusunun köy nüfusunu geçmesiyle devam etmiþtir. Antalya'nýn nüfus bakýmýndan þu an kalabalýk olmasý da 1960'dan sonraki dönemdeki göçlerden kaynaklanýr. Antalya dýþýndan gelip Antalya'da çalýþan tarým iþçileri zamanla Antalya'ya yerleþmiþ ve bu durum Antalya'da kontrolsüz bir þehirleþmeyi beraberinde getirip, çok hýzlý birgecekondulaþmaya sebep olmuþtur. Bu gecekondulaþma özellikle Kepez ilçesinde kendini göstermiþ olup bölgenin hala çözülmeyi bekleyen sorunlarý arasýndadýr.

Antalya nüfusundaki bu artýþ 1980—2000 yýllarýnda turizm sebebiyle artmaya devam etmiþtir. Turizm ile Antalya dýþ ülkelerden göç aldýðý gibi sektörün büyümesi ve iþ imkânlarýnýn artmasýyla beraber Türkiye'nin diðer þehirlerinin yanýnda kendi ilçe ve köylerinden de göç almaya baþlamýþtýr.[4] ve Antalya bu sebeplerin bir araya gelmesiyle beraber Türkiye'nin en çok göç alan illeri sýralamasýnda 2000 ve 2005 yýllarýnda birinci sýraya yükselmiþtir.[5][6][7]

Antalya'da 12 ve daha yukarý yaþtaki nüfus içinde iþgücüne katýlma oraný yüzde 60 olup, cinsiyete göre farklýlýk göstermektedir. Bu oran erkek nüfus için yüzde 73, kadýn nüfus için yüzde 46'dýr.[3]

Yeraltý zenginlikleri 

Antalya'nýn yakýn çevresi yeraltý kaynaklarý bakýmýndan çeþitli bir bölgedir. Bölgede zýmpara, barit ve boksit madenlerinin yaný sýra altýn, gümüþ,krom, bakýr, kurþun, çinko, mangenez, kuvarsit, maden kömürü, dolomit, alüminyum ve olivin madenlerinin aranmasý ve iþletilmesi faaliyetlerinde bulunulmaktadýr.[8]

Deprem riski 

Antalya, Türkiye Afet Ýþleri Genel Müdürlüðü Deprem Araþtýrma Dairesi'nin hazýrladýðý Deprem Riski Haritasý'nda Antalya ikinci dereceden deprem bölgesidir. Ama Antalya merkezli bilinen (sismografýn icadýndan sonra) çok büyük bir deprem yoktur. Sadece 11 Nisan 1977'de yerin 93 km derinde meydana gelen 4.6'lýk deprem yakýn zamanda Antalya merkezli tek depremdir.[9]

Ayrýca, Antalya'nýn batýsýndaki Elmalý ilçesinden geçen Helen Yayý'nýn uzantýsý bulunmaktadýr. Bu hat Burdur-Isparta hattýnda çeþitli kýrýklar oluþturmuþtur. Buradaki deprem riski olan yerler Antalya çevresinde olduðu için Antalya ikinci dereceden deprem bölgesi sayýlmaktadýr.

Ulaþým ve haberleþme

Ulaþým 

Antalya'ya kara, hava ve deniz yoluyla ulaþým mümkündür. Antalya Havalimaný yaz aylarýnda turizmin de etkisiyle iki dakikada bir uçaðýn indiði bir havalimanýdýr.[10] Antalya'ya karayoluyla dört farklý yoldan (Kemer yönü—Aksu yönü—Korkuteli yönü—Yeþilbayýr yönü) ulaþýlabilir. Antalya'da ulaþýmý olmayan bir belde veya köy bulunmamaktadýr.

Antalya'daki devlet yollarý 

  • E87 D-350 (Antalya — Ýzmir karayolu)
  • D-400 (Kemer — Antalya — Alanya karayolu)
  • D-645 (Batý çevre yolu)
  • D-650 (Antalya — Afyonkarahisar karayolu)
  • D-685 (Antalya — Isparta karayolu)

 

Þehiriçi ulaþým 

Ana madde: Antalya'da toplu ulaþým
Antalya raylý sistem hatlarýný Nostaljik Tramvay (Müze-Zerdalilik hattý) ve Antray (Fatih-Meydan hattý) oluþturmaktadýr.

Þehir içi toplu ulaþým Antalya Büyükþehir Belediyesi’nin yetki ve sorumluluðundadýr. Özel Halk otobüsleri vasýtasýyla þehrin merkezi'nin çevre semtler ile ulaþýmý saðlanmaktadýr. Antalya Minibüsçüler Odasý sorumluluðundaki midibüsler de Antalya'nýn çevre köylerine kadar geniþleyen bir ulaþým aðýna sahiptir.

Ekim 2010'dan beri Büyükþehir Belediyesi sorumluluðunda çalýþan AntObüs, Haziran 2011 itibari ile 10 hatta þehiriçinde hizmet vermektedir.

Antray olarak bilinen raylý sistem aðýnda; Nürnberg'in hediye ettiði araçlarla 1999 yýlýndan beri Müze—Zerdalilik hattýnda kullanýlan tramvay hattý ve 2009 sonundan beri de hafif raylý sistem bulnmaktadýr.[kaynak belirtilmeli]

Havalimaný 

Antalya Havalimaný, Türkiye'nin Akdeniz kýyýsýdaki baþlýca turizm ve tatil merkezi olan Antalya'nýn þehir merkezinin 10 km. doðusunda yer almaktadýr. Büyük ve modern havalimaný, özellikle yaz aylarýnda Türkiye'nin güney sahillerine gelen milyonlarca yerli ve yabancý turisti aðýrlamaktadýr. Yolcu trafiðine göre Avrupa'nýn en kalabalýk havalimanlarý listesine göre Avrupa'nýn 12. en yoðun havalimanýdýr. Türkiye'deki Havaalanlarý Ýstatistiklerine göre, toplam yolcu trafiði bakýmýndan ikinci havalimanýdýr.

Antalya Havalimaný 2. Dýþ Hatlar Terminali.

Demiryolu 

Antalya, Bursa'dan sonra demiryolu hattý olmayan, nüfusu en yüksek ikinci büyükþehir'dir. Bu durumun temel sebebi, Antalya'nýn iç kesimlerle baðlantýsýndaki coðrafi engeller'dir. Antalya'nýn kuzey ve batýsýný saran Toros daðlarý, hem karayolu hem de demiryolu çalýþmalarýný kýsýtlamakla beraber, yapýlan yatýrýmlar için gerekli maliyeti arttýrmaktadýr.[kaynak belirtilmeli] Bu durumlara raðmen, Antalya'nýn demiryolu hattýna baðlanmasý TCDD için gündemdeki konulardan biridir. [11]

Haberleþme

Gazete 

1921'de yayýn hayatýna baþlayan Antalya gazetesi baþta olmak üzere birçok yerel gazete yayýmdadýr.

Televizyon

Bugüne kadar Antalya'da ART, ETV, Kanal Vip, Kanal 07 ve Tim TV kanallarý yayýn yapmýþ, sonralarý ETV, Kanal 07 ve Tim TV yayýna kapatýlmýþtýr.

ETV ve Kanal Vip (VTV)'in Turksat Kablo üzerinde yayýn yapmalarýna karþýn, sonradan Türksat Kablo'dan kaldýrýlmýþlardýr.

ETV ve Tim TV Türksat uydularýndan yayýnlarýna kapanýþlarý ile yayýndan çekilmiþtir.

ART Türksat'ta Akdeniz TV adýyla yayým yapmaktadýr.

Radyo

Antalya'da FM bandý üzerinden yayýn yapan yerel radyo kanallarý þunlardýr:

  • 89.0 Radyo Mercan
  • 90.9 Antalya Polis Radyosu
  • 91.3 Radyo Akdeniz Üniversitesi
  • 92.5 Radio BOX
  • 92.9 Radyo Ekspress
  • 93.5 Olay FM
  • 95.0 Akdeniz FM
  • 96.0 Radyo Torosline FM
  • 96.5 Radyo MUBA
  • 98.0 Radyo Martý
  • 98.7 Radyo Dilara
  • 100.6 TRT Antalya Radyosu
  • 100.9 Radyo Neþter
  • 103.1 Radyo Kumsal
  • 104.5 Tulu Radyo
  • 105.0 Antalya FM
  • 106.4 ART FM
  • 107.6 Radyo Umut

Þehir ekonomisi 

Antalya þehrinin ekonomisinde turizm, ticaret ve tarým ön planda olup sanayi faaliyetleri de son dönemde geliþme gösteren faaliyetlerdendir.[12][13] Bunun dýþýnda Antalya'da hayvancýlýk, madencilik gibi diðerlerine göre daha az yönelinen kollarda iþ faaliyetleri de sürdürülmektedir.

Ticaret

Antalya'da 1970'li yýllara kadar belirli bir seviyede kalmýþ olan ticaret sektöründe bu tarihten sonra çeþitli hareketlenmeler olmuþtur. 1980'lerde geliþen turizm hareketi ile birlikte de konaklama ve dinlenme tesisleriyle deðiþik türde lüks maðazalar açýlmýþtýr. Teknolojinin de kullanýmýný yaygýnlaþmasýyla tarým ve sanayide üretimi artýrmýþ, ticari piyasa oldukça hareketlenmiþtir.

Antalya'da ticaretteki en etkili kuruluþ Antalya Ticaret ve Sanayi Odasý'dýr(ATSO). Üye sayýsý 10.000'i geçen ATSO kadar önemli olan diðer kuruluþlar: Antalya Ticaret Borsasý ve Antalya Ýhracatçýlar Birliði'dir.[14]

Antalya'daki ticaret sektörü, toplam gelirlerin %34'ünü oluþturan önemli bir aðýrlýða sahiptir. Antalya'da ihracatýn %67'si ve ithalatýn %60'ý Avrupa Birliði üye ülkeleri ile gerçekleþmektedir.[15]

Antalya Serbest Ticaret Bölgesi 

Türkiye'de serbest ticaret bölgesine olanak veren yasanýn 1985 yýlýnda çýkmasýndan bu yana Türkiye'de 21 serbest ticaret bölgesi kurulmuþtur.[16] Bunlardan ikincisi olan Antalya Serbest Ticaret Bölgesi 14 Kasým 1987 tarihinde faaliyetlerine baþlamýþtýr.[17] Þu an 607.130 m²'lik bir alanda etkinlik gösteren Antalya Serbest Ticaret Bölgesi, Antalya'nýnKonyaaltý belediyesi sýnýrlarý içinde bulunmaktadýr.[16]

Antalya Serbest Ticaret Bölgesi, Bakanlar Kurulu kararýnca iþletmesi özel sektöre verilmiþtir. Bu amaçla %36'sý kamuya geri kalan %64'lük kýsmý ise ASBAÞ'a verilmiþtir.

Sanayi 

Antalya, Türkiye'nin geliþmiþlik düzeyine göre 10. ili olmasýna raðmen[18] sanayi alanýnda Türkiye ortalamasýnýn altýnda kalmaktadýr. Bunun temel nedeni olarak Antalya'da turizminve tarýmýn ön planda olmasýný gösterebiliriz. Ayrýca Antalya bu iki ekonomik faaliyetle sanayileþmenin yarattýðý hava kirliliði gibi durumlarýn yaþanmadýðý bölgelerdendir.

1950'li yýllarda Sümerbank ve Antbirlik tesisleriyle baþlayan sanayileþme giriþimleri sonucunda Antalya'da yaklaþýk 200 sanayi siciline sahip firma bulunmakta olup bunlardan 63'ü Antalya Organize Sanayi Bölgesi'nin kontrolündedir.[15] 1961 yýlýnda kurulup Antalya'nýn ilk sanayi kuruluþlarýndan olan ve kurulduðu bölgeye Dokuma ismini veren Antalya Pamuklu Dokuma Fabrikasý ise 17 Kasým 2004 tarihinde faaliyetlerini durdurmuþtur.[19] Döþemealtý'ndaki Organize Sanayi Bölgesi ve Konyaaltý'nda bulunan Serbest Bölge dýþýnda, Antalya þehir merkezinde üç sanayi sitesi bulunmaktadýr. Bunlar: Akdeniz Sanayi Sitesi, Yeþil Antalya Sanayi Sitesi ve Antalya'daki en eski sanayi sitesi olan Sanayi Çarþýsý'dýr.

Sanayi sektörünün gayrisafi hasýla içindeki payý Türkiye genelinde %28 iken, Antalya'da %7 düzeyindedir.[13] Antalya ili milli geliri içerisindeki sanayi payý sadece %4,3 gibi bir oranda kalmaktadýr.[15]

Antalya Organize Sanayi Bölgesi (AOSB) 

1976 yýlýnda Bakanlar Kurulu'nun verdiði onayla yapýmýna baþlanan Antalya Organize Sanayi Bölgesi, bir yýl iki aylýk bir sürenin ardýndan tamamlanýp 370 hektarlýk bir alanda faaliyet göstermeye baþlamýþtýr. Kurulduktan 6 yýl sonra kurulduðu arsa üzerinde bir hata tespit edilmiþ ve faaliyet alaný 310 hektar daraltýlarak 60 hektara indirilmiþ, ama 1998 yýlýnda bu sorun aþýlmýþ ve yeniden 370 hektarlýk bir alanda etinliklerine devam etmiþtir. 2005 yýlýnda çevresindeki 294 hektarý da bünyesine katarak 664 hektarlýk bir alan yayýlmýþtýr.[20]

Antalya—Burdur karayolunun 26. kilometresinde bulunan Organize Sanayi Bölgesi 2 batýda ve 1 doðuda olmak üzere toplam üç giriþ kapýsýna sahiptir. %84.86'lýk bir doluluk oranýna sahip OSB'de 179 firmaya ait 208 adet alan tahsis edilmiþtir.[21]

Tarým 

Antalya ili sahip olduðu Antalya Ovasý ile tarýmsal potansiyel ve ekolojik uygunluk açýsýndan Türkiye tarýmýnda önemli bir yere sahiptir. Antalya topraklarýnýn beþte birinde tarým yapýlan bir bölgedir. [22]

Antalya'da tarým yapýlan yerleri kýyý kesimi ve kýyýdan uzak kesimler olarak ayýrýrsak kýyý kesminde portakal, muz, avakado gibi tropikal bitkilerin yetiþtirilebilmesinin yanýnda sera tarýmýna da uygundur. Ama kýyýdan uzak kesimlerde ise elma, armut, ayva gibi meyve türleri yetiþtirilebilir.

Kentin hýzlý geliþmesine paralel bir süreç yaþayan tarým sektörü kendi yapýsýnda da derin deðiþimlere uðramýþtýr. 1970 yýlýnda nüfusun dörtte üçü tarýmsal sektörlerden geçiniyorken 2000 yýlýnda bu oran %49'a düþmüþtür.[23]

Hayvancýlýk 

Antalya þehirinde hayvancýlýk çok yaygýn olmayan bir ekonomik faaliyettir. Merkeze baðlý köylerde daha çok küçükbaþ hayvancýlýk yaygýndýr çünkü arazi yapýsý küçükbaþ hayvancýlýðý için uygundur. Kümes hayvancýlýðý da yaygýn bir ekonomik faaliyettir. Büyükbaþ hayvancýlýk daha çok þehir merkezi dýþýndaki yüksek bölgelerde yapýlmaktadýr.Bunlar dýþýnda arýcýlýk gezginci arýcýlýk þeklinde yapýlmaktadýr.

Þehrin kuzeyindeki Kepez Su Ürünleri Üretme Ýstasyonu'nda ise balýk çeþitlerinin artýrýlmasý yönünde çalýþmalar yapýlmaktadýr.[17]

Turizm 

2010 yýlýnda turistlerce en çok ziyaret edilen þehirler
Þehir Ülke Ziyaretçi Sayýsý
Paris Fransa Fransa 15,1 milyon[24]
Londra Birleþik Krallýk Birleþik Krallýk 14,6 milyon[25]
New York Amerika Birleþik Devletleri Birleþik Devletler 9,7 milyon[26]
Antalya Türkiye Türkiye 9,2 milyon[27]
Singapur Singapur Singapur 9,2 milyon[28]
Antalya'nýn turizm merkezlerinden Konyaaltý Sahili'nde her mevsimde denize girilebilir.

Turizm denince Antalya için ayrý bir parantez açmak gerekir. Antalya Türkiye'de Ýstanbul'la birlikte turizmin lokomotifi konumundadýr. Antalya, dört mevsimde de turizm olanaklarýnýn ve tesislerinin olduðu bir ildir. Antalya'da kültür turizmi baþta olmak üzere deniz, spor, saðlýk, kýþ, kongre, yayla, maðara, kamp ve inanç turizmi yapýlabilmekte bu turizm seçenekleri için tesisler bulunmaktadýr.[29] 2010 yýlý turizm istatistiklerine göre Antalya, dünyada en çok ziyaret edilen dördüncü il durumundaydý.

Antalya'da kültür turizminin aðýrlýklý olarak yapýlacaðý yerler kýyý þeridinin çeþitli yerleridir. Bu bölgede Kaleiçi, tarihi yapýlar, tarihi cami ve kiliseler bulunmaktadýr.[30] Antalya'da deniz turizmi de yine kýyý þeridi boyunca yapýlmaktadýr. Bu bölgede kýyý turizmiyle beraber deniz turlarý da yapýlabilmektedir. Deniz turizminin en bilinen noktalarý Kleopatra,Konyaaltý ve Lara plajlarýdýr.[31]

Spor turizmi bakýmýndan Antalya popüler sporlara evsahipliði yapan bir ildir. Baþta futbol, tenis, ve golf olmak üzere her yýl yüzlerce sporcu ve takým Antalya'yý tercih etmektedir. Antalya, bu sporlarýn tesislerine sahip olduðu gibi sporculara ve yetkililerine verilen seminerlere de ev sahipliði yapmaktadýr. Antalya, 2009-2010 döneminde judo, halter, eskrim, voleybol, badmintonve benzeri pek çok alanda 39’u uluslararasý, 66’sý ulusal, 27’si milli takým kampý ve 45’i kurs ve seminer olmak üzere toplam 177 etkinliðe ev sahipliði yapmýþtýr. Ayrýca Antalya 2003-2008 yýllarý arasýnda Dünya Ralli Þampiyonasý'na evsahipliði yapmýþtýr.[32]

Antalya yaz turizmiyle öne çýksa da kýþ turizminde de ülkenin önde gelen illerindendir. Antalya'daki Saklýkent Kayak Merkezi kenti kýþ turizminde önde tutan tesislerdir.[33]

Kongre turizmi bakýmýndan Antalya ulaþýmýn kolaylýðý ve ulaþým imkanlarýnýn çeþitliliði pekçok turizm ve dinlenme imkaný sunmasý ve toplamda 106.000 koltuðu aþan bir kapasitesi ile dünyanýn her tarafýndan gelecek konuklar için önemli toplantýlarýn yapýlabileceði olanaða da sahiptir.[34]

Antalya'da Toroslarýn eteðinde kurulan Antalya'nýn daðlarý ana iskelet bakýmýndan genellikle kireç taþlarýndan (kalkerlerden) oluþmuþtur. Ýldeki maðaralarýn büyük bir çoðunluðu da bu kireç taþý formasyonlarý içinde geliþmiþtir. Antalya’da yaklaþýk 500 kadar maðara tespit edilmiþtir. Antalya da maðara turizmi de yapýlabilmektedir. Antalya'da turizme açýlan 3, turizme açýlmayý bekleyen ya da yerel imkanlarla açýlmýþ olan 28 tane maðara vardýr.[35]

Antalya'da inanç turizmi geliþme gösteren bir turizm koludur. Antalya'da özellikle Selçuklu döneminden pekçok cami vardýr. Bunlardan Murat Paþa Camii ve Yivli Minare Camii en eski camilerdir.

Kültür ve sanat 

Ana madde: Antalya Altýn Portakal Film Festivali

Avrasya'nýn en köklü film festivallerinden biri olan Antalya Altýn Portakal Film Festivali ilk kez 1964 yýlýnda Türk sinema sektörünü maddi manevi desteklemek, Türk film yapýmcýsýný nitelikli yapýtlar üretmeye teþvik ederek; Türk Sinemasý´nýn uluslararasý platforma açýlmasýna zemin hazýrlamak amacýyla düzenlendi.[36] Baþlangýçta Antalya Tiyatro Film Müzik Festivali olarak düzenlenen bu organizasyon daha sonra bugünkü halini almýþtýr.

Ana madde: Ýsmail Cem Televizyon Ödülleri

Türkiye´de televizyon endüstrisinin geliþimine katkýda bulunmayý hedefleyen ve Türk yapýmlarýnýn uluslararasý pazardaki temsil gücünü arttýrmayý amaçlayan Ýsmail Cem Televizyon Ödülleri 2010 yýlýnda düzenlenmeye baþladý ve pek çok dalda ödül verdi.

Ana madde: Aspendos Uluslararasý Opera Ve Bale Festivali

1994 yýlýndan itibaren Genel Müdürlüðümüzün en önemli organizasyonlarýndan biri olan Aspendos Uluslararasý Opera ve Bale Festivali, 1998 yýlýndan itibaren kazandýðý uluslararasý boyutu düzenlenmektedir.

Ana madde: Altýn Portakal Þiir Ödülü

Altýn Portakal Þiir Ödülü, 1997 yýlýndan beri, bir þair ve kitabýna verilmektedir. Türkiye´de ilk defa gerçekleþtirilen bu uygulama Altýn Portakal Þiir Ödülü´nü özgün bir yere koymakta; onu ayrýcalýklý kýlmaktadýr.

Ana madde: Antalya Piyano Festivali

Dünyaca ünlü besteci-piyanist Fazýl Say´ýn Sanat Yönetmenliði´ni üstlendiði Uluslararasý Antalya Piyano Festivali, her yýl Kasým ayýnda düzenlenmektedir.

Spor 

Akdeniz Üniversitesi Stadyumu

Þehirde 197 adet tescilli spor kulübü [37] ve 7,443'ü aktif 58.395 sporcu bulunmaktadýr. [38] Bu kulüplerde futbol, basketbol, hentbol, voleybol,atletizm, güreþ, judo, karate, tekvando, tenis, masa tenisi, sutopu ve yüzme baþta olmak üzere birçok spor dalýnda faaliyet yapýlmaktadýr.

Antalyaspor 

Antalya'da futbol çok önemli bir yer tutmaktadýr. Akrepler takma ismini kullanan Antalyaspor, þehrin üst düzeydeki tek takýmýdýr.Antalyaspor, 2008-09 sezonundan bu yana Spor Toto Süper Lig'de mücadele etmektedir.[39] Karþýlaþmalarýný 7.083 kiþilik Akdeniz Üniversitesi Stadyumu'nda oynamaktadýr. Türkiye'nin ýþýklandýrmalý statlarýndandýr.[40]

Antalyaspor, Türkiye 1. Liginde (Süper Ligde) hiç þampiyon olamamýþtýr ve en iyi sezonunu 1998-99 yýlýnda 49 puanla 6. olarak tamamlamýþtýr. 2009-10 yýlýnda yine ayný puan ama +11 averajla ligi tamamlayýp eski rekorunu kýrmýþtýr. 1999-00 yýlýnda Galatasaray ile Türkiye Kupasý finali oynamýþtýr. Avrupa kupalarýnda en iyi baþarýsý ise 2000-01 sezonunda UEFA Kupasý'nda 1. turdur. [41]

Antalya Büyükþehir Belediyesi Basketbol Kulübü 

Antalya' da basketbol son yýllarda önemini arttýrmýþtýr. Antalya Büyükþehir Belediyesi Basketbol Kulübü'nün 2006/07 sezonunda Türkiye Basketbol 2. Ligi'ni þampiyon bitirip, Beko Basketbol Ligi' ne yükselmesiyle beraber kentte basketbol yeni bir soluk kazanmýþtýr. Antalya Büyükþehir Belediyesi Basketbol Takýmý 2007-08 sezonundan bu yana Beko Basketbol Ligi'nde mücadelesine devam etmektedir. Karþýlaþmalarýný 2.500 kiþilik Antalya Atatürk Spor Salonu'nda oynamaktadýr.

Yerel yönetim 

Antalya Büyükþehir Belediyesi'nin Karaalioðlu Parký'ndaki Hizmet Binasý

Antalya, 13 Mayýs 2010 tarihinden bu yana Ahmet Altýparmak'ýn valiliðinde yönetilmektedir.[42] Bugüne kadar 22 farklý belediye baþkaný tarafýndan yönetilen Antalya'nýn þu anki belediye baþkaný ise Prof. Dr. Mustafa Akaydýn'dýr. Ýdari olarak þehir merkezi Aksu, Döþemealtý,Kepez, Konyaaltý ve Muratpaþa olmak üzere beþ bölümdür.

Antalya Valileri[43]
Ýsim Görev Yýlý
Ahmet Altýparmak 2010—
Alaaddin Yüksel 2003—2010
Ertuðrul Dokuzoðlu 1999—2003
Hüsnü Tuðu 1996—1999
Saim Çotur 1992—1996
Saffet Arýkan Bedük 1991—1992
Erol Tezvan 1988—1991
Antalya Belediye Baþkanlarý[44]
Ýsim Görev Yýlý
Mustafa Akaydýn 2009—
Menderes Türel 2004—2009
Bekir Kumbul 1999—2004
Hasan Subaþý 1989—1999
Metin Kasapoðlu 1987—1989
Yener Ulusoy 1984—1987
        
 
antalya07
sohbet    cinsel sohbet    kocaeli nakliyat    wordpress tema    mirc    sohbet    tubidy    chat rulet    dugun hikayesi    tubidy muzik    omegle    skype    islami sohbet    chat    skype indir    chat rulet    ask sozleri    guzel sozler